محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
208
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
پاكسازى منطقه مالقه پرداخت و باقى دژهاى شرقى و غربى را تصرف كرد تا آنجا كه در سراسر آن كوچكترين نيروى مقاومتى بر جاى ننهاد . در بهار سال 1488 م / 893 ه فرناندو به جانب شرقى مملكت غرناطه لشكر برد . اين شهرها از پايتخت دور بودند و از جهت دفاعى ضعيف . اين لشكركشى به استيلاى مسيحيان بر بيره و بلّش الحسناء و بلش البيضاء و اشكر و چند موضع ديگر در شمال شرقى انجاميد . با وجود آنكه مردم اين شهرها طبق معاهدهاى كه قشتاليان با ابو عبد اللّه بسته بودند مىبايست از هر تعرضى در امان بمانند ولى فرناندو به آن معاهده ننگريست و به عهد خود وفا ننمود . مانص آن اماننامهاى را كه پادشاه و ملكهء كاتوليكى براى مردم اشكر صادر كردهاند در دست داريم و به طور قطع ديگر شهرها نيز داراى اماننامهاى به اين مضمون بودهاند . در اين نص پادشاه و ملكه تعهد مىكنند كه اهل اشكر را در ميان رعايا و تحت حمايت خود بپذيرند و از مال و متاع آنها هيچ نستانند و به آنان مكروهى نرسانند و افزون از خراجى كه به ملوك خود مىدادهاند بر آنان تحميل نكنند و آنان را به جنگ با برادران مسلمان خود برنينگيزند و اجازت دهند كه زعما و فقهايشان در ميان ايشان بمانند و به آيين و دين ايشان تعرض نشود . و نيز به آنان اجازه داده مىشود كه در هر جاى در مملكت قشتاله كه خواهند زندگى كنند و اگر خواهند كه به مغرب روند كسى مانع آنان نگردد و با همه شهروندان از زن و مرد با مدارا و احترام رفتار شود و به زور خانههايشان را غصب نكنند و به چيزى از متاع يا محصول آنها آسيب نرسانند و مرد مسيحى با زن مسلمان و مرد مسلمان با زن مسيحى به عشرت ننشيند . هركس بر خلاف اين عمل كند جزايش مرگ و مصادرهء اموال است . همچنين كسانى را كه به ساختن دژ و باروى شهر به كار مىدارند بايد كه به آنان مزد عادلانه داده شود « 8 » . و خواهيم ديد كه
--> ( 8 ) . اين سند در شهر اشكر نگهدارى مىشود : . racseuH ed otneimatnuyA led ovihcrA